LRDIMM'ler ya da Yük Azaltma DIMM'leri, sunucular için yeni bir tür endüstri standardı bellek modülüdür. Intel Xeon E5 işlemciler ve AMD Opteron 6200 işlemcileri kullanan 2012 sunucu platformlarında desteklenmektedirler.

LRDIMM'ler günümüzde birçok sunucuda kullanılan Kayıtlı DIMM'lere benzemektedirler. Aynı sunucu bellek yuvalarına oturan bellek modülü Baskılı Devre Kartlarında üretilmişlerdir ve aynı tür DRAM yongaları kullanmaktadırlar. LRDIMM'ler Kayıtlı DIMM'lerden farklı işlediğinden benzerlikler yalnızca bu kadardır.

Kayıtlı DIMM'ler doğrudan, Xeon E5 ya da Opteron 6200 serisi işlemcilerdeki bellek denetleyicilerine bağlanan paralel bellek veri yoluna takılırken, LRDIMM'ler, veri yoluna her bir modüle takılı özel bir Bellek Tamponu yongası eklerler.

Bir sunucu Kayıtlı DIMM'lerle yapılandırıldığında bellek veri yolu paralel modda çalışır ve tüm DRAM'ler işlemcinin bellek denetleyicisi tarafından kontrol edilir. Giderek daha fazla DRAM, Kayıtlı DIMM üzerine imal edildiğinden, bellek modülünün elektriksel yükü artmaktadır (bunlar Rank olarak bilinir - bellek modülleri Tek Rank'lı, Çift Rank'lı ve Dört Rank'lı olarak gelmektedir). Bir bellek kanalına daha fazla Rank takıldığında bellek hızı düşer ve/veya ek bellek yuvalarının kullanımı kısıtlanır.

RDIMM'lerin Intel Xeon 5500, 5600 ve E5 işlemcilerinin kullanıldığı platformlarda kullanılması durumunda, üçüncü sıranın kullanılmasıyla bellek hızı azaldığından kullanıcılar kanal başına en fazla 2 DIMM ile sınırlandırılırlar. Günümüzde Çift Rank'li modüller, 16GB kapasitelerde satılmaktadır ancak 32GB RDIMM'ler Dört Rank'lıdır ve çok daha düşük hızlarda Kanal başına 2 DIMM ile sınırlıdırlar.

LRDIMM'ler, Bellek Tamponu yongalarının kullanılması sayesinde bu kısıtlamaların dışına çıkabilmektedirler. Bir sunucuda yalnızca LRDIMM'ler yer aldığında, işlemcilerdeki bellek denetleyicileri otomatik olarak Seri Moda geçerler. Tüm veri, komut ve kontrol sinyalleri, paketlenir ve LRDIMM'lerdeki Bellek Tamponuna iletilir. Daha sonra Bellek Tamponu, DRAM yongalarının tüm Okuma ve Yazma işlemlerini gerçekleştirir.

LRDIMM'ler DRAM yongalarının veri yolu üzerindeki elektrik yükünü önemli ölçüde azaltırlar ve “Rank Çoğaltma” adı verilen bir işlemle Dört Rank'lı bir LRDIMM'i bellek denetleyici için bir Çift Rank bellek modülüne dönüştürürler. LRDIMM'in elektiksel Rank'larının azaltılması sayesinde sunucu, RDIMM'lerden daha yüksek hızlarda ve yuvalar üzerinde daha az kısıtlamaya neden olan LRDIMM'leri destekleyebilmektedir. Örneğin bellek modülü başına 1,5V'tabir Xeon E5 işlemci, 2 yönlü sunucu başına 1066MHz'a varan bellek hızlarında 12 taneye kadar LRDIMM ya da 768GB'a kadar bellek miktarı destekleyebilmektedir. Benzer şekilde 32GB RDIMM'ler yalnızca Dört Rank olarak var olduğundan, her Xeon E5 işlemci başına 800MHz hızda 8 modül sınırı bulunmaktadır.

Aşağıdaki tabloda, Kanal başına 3 taneye kadar DIMM'li (3DPC) bir Intel Xeon E5 sunucu gösterilmektedir:

Tablo 1: Bellek yapılandırması başına en fazla bellek hızı. Bir platformun etkili bellek hızı (aynı zamanda Veri Hızı olarak da adlandırılır), işlemcinin nominal bellek hızına, bellek modüllerinin Rank'ına ve hızına ve 1DPC, 2DPC ve 3DPC platform yapılandırmasına dayanır.

Intel E5 platformların çoğu, 1,5V'ta 1333MHz'ye varan hızlarda Kanal başına 2 LRDIMM, 1066MHz'de Kanal başına 3 LRDIMM destekleyebilmekte, bu da işlemci yapılandırması başına 12 LRDIMM'e yol açmaktadır; Dört Rank'li RDIMM'ler kullanıldığında işlemci başına yalnızca 8 yuva kullanılabilmekte, bu da 800MHz bellek hızına neden olmaktadır.

32GB LRDIMM'leri ve 32GB Dört Rank'lı RDIMM'i karşılaştırdığımızda, 24 bellek yuvasına sahip bir iki yönlü E5-2600 sunucu, aşağıdaki gibi yapılandırılabilir:

• LRDIMM'ler: 32GB x 24 = 768GB, 1066MHz'de ve 1,5V'ta
• RDIMM'ler: 32GB x 16 = 512GB, 800MHz'de ve 1,5V'ta

LRDIMM'ler, 16GB Çift Rank ya da 32GB Dört Rank RDIMM'lerle gereksinimlerini karşılayamayan kullanıcılar için yüksek kapasitelerde yüksek hız sunarlar.

Yüksek kapasiteli sunucular için LRDIMM'lere ihtiyacınız olup olmadığını belirlemek için:

• 16GB Çift Rank bellek modülleri ya da 32GB Dört Rank bellek modüllerine sahip ilgili sunucu platformunuzun yapılandırmasına bakın.
• Kapasiteniz için etkili bellek hızını belirleyin (Performans hakkındaki yazımıza bakın) ya da yardım almak için Kingston'ı arayın.
• Eğer işlemci başına 8 x 32GB'tan fazla belleğe ihtiyacınız varsa, LRDIMM'ler gereklidir; aksi takdirde eğer 800MHz yeterliyse 32GB QR RDIMM'ler de işe yarar. Eğer 1066MHz ya da 1333MHz hızlara ihtiyacınız varsa yalnızca LRDIMM'ler işinizi görecektir.