|
ARAÇLAR
- TEMEL BELLEK KILAVUZU
- PERFORMANCE STUDIES †
- BELLEK TESPİTÇİSİ †
- DİJİTAL ORTAM KILAVUZU
- ÇİFT KANALLI DDR BEYAZ KİTABI †
- ÜRETİM VİDEOSU †
† Links to US site
|
|
|
Temel Bellek Kılavuzu
BELLEK NEDİR?
GIRIS
Bugünlerde, bilgisayarınızda ne kadar bellek olursa olsun yeterli görünmemektedir. Çok kısa bir süre önce, bir PC’nin (Kişisel Bilgisayar)
1 veya 2 MB’tan (Megabayt) fazla belleğe sahip olması duyulmamış bir şeydi. Bugün, bir çok sistem temel uygulamaları çalıştırmak için 128MB
gerektirir. Grafik ve multimedya programları kullanırken ise optimal performans için 512MB ve üstüne ihtiyaç duyulmaktadır.
Son 20 yılda her şeyin nasıl değiştiğinin bir göstergesi olarak şunu dikkate alın: 1981 yılında Bill Gates bilgisayar belleğinden söz
ederek şunu söylemiştir, “640K (yaklaşık ½ megabayt) herkes için yeterli olacaktır.”
Bazıları için belleğin denklemi basittir: fazlası iyidir; azı kötüdür. Ancak, daha fazlasını öğrenmek isteyenler için, bu başvuru kılavuzu
en yaygın sorulara ve çok daha fazlasına cevaplar içerir.
BELLEĞİN BİLGİSAYARDAKİ ROLÜ
Bilgisayar endüstrisindeki kişiler RAM’den (Rasgele Erişimli Bellek) söz ederken yaygın bir şekilde “bellek” terimini kullanmaktadır.
Bir bilgisayar, görevleri tamamlamak için geçici talimatları ve verileri tutmak için RAM kullanır. Bu, bilgisayarın CPU’sunun
(Merkezi İşleme Birimi) bellekte saklanan talimatlara ve verilere oldukça hızlı bir şekilde erişmesini sağlar.
Buna iyi bir örnek, CPU bir kelime işleme veya sayfa düzenleme gibi bir uygulama programını belleğe yüklemesi ve böylece uygulama
programının mümkün olan en hızlı ve en verimli şekilde çalışmasını sağlamasıdır. Pratik açıdan, programın belleğe yüklenmesi
bilgisayarın görevleri yerine getirmesini beklerken daha az zaman harcayarak çalışmanın daha hızlı yapılması anlamına gelir.
Süreç klavyenizden bir komut girdiğinizde başlar. CPU komutu yorumlar ve sabit diske
komutu veya programı belleğe yüklemesi talimatını verir. Veri belleğe yüklendiğinde,
CPU sabit diskten alması gerektiğinden daha hızlı bir şekilde erişim sağlayabilir.
CPU’nun ihtiyaç duyduğu şeylerin kolaylıkla alabileceği bir yere yerleştirilmesi
süreci, bilgisayarda kullandığınız çeşitli elektronik dosyaları ve belgeleri tek bir
klasör veya dizine yerleştirmenizle benzerdir. Bunun yaparak, bütün dosyaları kolayda
tutarsınız ve her ihtiyaç duyduğunuzda bir çok yerde aramak zorunda kalmazsınız.
BELLEK VE DEPOLAMA ARASINDAKİ FARK
Özelikle sahip olunan miktarla ilgili olarak, insanlar genellikle bellek ve depolama
terimlerini karıştırırlar. Bellek terimi bilgisayarda yüklü olan RAM miktarından
söz ederken, depolama terimi bilgisayarın sabit disk kapasitesinden söz eder.
Bu yaygın karışıklığı açıklığa kavuşturmak için, bilgisayarınızı bir masa ve
dosya dolabı içeren bir ofisle karşılaştırmak yardımcı olur.
Dosya dolabı, ofisinizde ihtiyaç duyduğunuz bütün dosyalar ve bilgiler için depolama sağlayan
bilgisayarın sabit diskini temsil eder. İşe geldiğinizde, dosyaları depolandıkları yerden
çıkartır ve üzerinde çalışırken kolay erişim için masanıza yerleştirirsiniz. Masa bilgisayardaki
hafıza gibidir: çalışmanız sırasında kolayda tutmanız gereken bilgileri ve verileri tutar.
Bir an için masa ve dosya dolabı metaforunu düşünün. Bir dosya veya klasöre bakmak istediğiniz
her sefer bunu dosya çekmecesinden almanın nasıl bir şey olacağını hayal edin. Sizi aşırı derecede
yavaşlatır, çıldırtacağını söylemek bile gereksizdir. Bellek metaforumuz olan yeterli masa alanıyla
genellikle sadece bir bakışta bilgi kullanmak ve almak için belgeleri masanın üzerine yayabilirsiniz.
Bellek ve hafıza arasındaki bir başka önemli fark: sabit diskte depolanan bilgiler bilgisayar
kapatıldığında bile olduğu gibi kalır. Ancak, bilgisayar kapatıldığında bellek üzerinde bulunan veriler
kaybolur. Masa alanı metaforumuzda, kapanış saatinde masa üzerinde bırakılan dosyaların atılmasına benzer.
BELLEK VE PERFORMANS
Bilgisayar sistemine daha fazla bellek eklenmesinin performansı arttırdığı kanıtlanmıştır. CPU’nun ihtiyaç
duyduğu bütün bilgiler için bellekte yeterince yer olmaması durumunda, bilgisayar sanal bellek dosyası
olarak bilinen şeyi kurmak zorunda kalır. Bunu yaparken, CPU ilave RAM’i taklit etmek için sabit disk
üzerinde bir alan ayırır. “Değiş-tokuş” (swapping) olarak
adlandirilan
bu süreç sistemi yavaşlatır.
Ortalama bir bilgisayarda, CPU’nun sabit diske erişimi için 12,000,000 ns (nanosaniye) gerekirken, RAM
erişmesi için 200 ns sürer. Bu bakış açısından, normalde 3 ½ dakika süren bir görevin tamamlanmasının
4 ½ ay sürmesine eşittir.
RAM ve hard disk arasındaki erişim süresi karşılaştırma.
PC’DE BELLEK YÜKSELTME: HAYAT GÜZELDİR
Bilgisayarınıza daha fazla bellek eklenmiş olsaydı, hemen bir performans artışı fark ederdiniz. Bellek yükseltme ile
uygulamalar daha hızlı yanıt verir, web sayfaları daha hızlı yüklenir ve eşzamanlı olarak daha fazla program çalıştırabilirsiniz.
Kısaca, ek bellek bilgisayarınızı kullanmayı çok daha eğlenceli bir hale getirir.
SUNUCUDA BELLEK YÜKSELTME: HAYAT DAHA DA GÜZELDİR
Sunucu performansının bir ağın performansı üzerinde çok büyük bir etkisi vardır: bir sunucu kötü çalışıyorsa, ağdaki
herkes acıyı hisseder. Bu nedenle, bir kişisel PC’de bellek yükseltme sadece kullanan kişi için büyük bir farklılık
yaratıyorsa, sunucudaki bir bellek yükseltmenin sunucuya erişen herkes için çok kapsamlı etkileri ve faydaları vardır.
Bir sunucuda belleği arttırmanın faydalarını daha iyi anlamak için, nicel araştırmada uzman bir bağımsız test örgütü
olan Mindcraft tarafından derlenen bu kıyaslama sonuçlarına bakın. Mindcraft’ın çalışması hem web hem de DBMS sunucu
platformlarında Windows 2000 Advanced Server, Sun Solaris 9.0 ve Red Hat Linux 8.0 çalıştıran sunuculara odaklanır. Bu
araştırmanın amacı, ilave işlemci kurmaya alternatif olarak daha fazla bellek eklemeyle sunucu performansının aşamalı
olarak nasıl artacağını göstermektir.
Araştırmasını yürütürken, Mindcraft ek bellek kullanımı ile ilave bir işlemci ile ve bellekte bir artış olmadan
Windows 2000, Solaris ve Linux sunucularının %40 varan performans faydasına yol açan belirgin bir gelişme bulmuştur.
Performans artışı, bellek 512MB’dan 4GB’a genişletilerek çift işlemcili DBMS sistemlerde %1000 kadar yüksektir.
WEB SUNUCUSU TESTİ
Bir web sunucusu genellikle donanım, işletim sistemi, sunucu yazılımı, TCP/IP protokolleri, uygulama yazılımı ve web
sitesi içeriğinden oluşur. Bir istemci veya ziyaretçi, HTTP istemi aracılığıyla web sunucusunun içeriğini görüntüler.
Mindcraft, web sunucusu performansını test etmek için SPECweb99 kullanmıştır. SPECweb99, statik ve dinamik web sayfası
istemlerinin belirli bir iş yüküne bakım sağlarken web sunucularının performansını ölçer. Bu iş yükü, bir Internet Servis
Sağlayıcısının (ISP) kendi web sunucularında karşılaşabileceği istem çeşitlerini taklit eder. Web sunucusu testlerinin
sonuçları aşağıda gösterilmiştir.
Tablo 1: arttırılan bellekle performans artışı yüzdesi – 1 CPU (Windows 2000 Server)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
31% |
46% |
48% |
| 1GB |
|
11% |
13% |
|
Tablo 2: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 2 CPU (Windows 2000 Server)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
37% |
76% |
90% |
| 1GB |
|
29% |
30% |
|
|
Tablo 3: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 1 CPU (Sun Solaris)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
2GB |
4GB |
| 1GB |
51% |
63% |
| 2GB |
|
63% |
|
Tablo 4: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 2 CPU (Sun Solaris)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
2GB |
4GB |
| 1GB |
66% |
82% |
| 2GB |
|
10% |
|
|
Table 5: percentage performance improvement with increased memory - 1CPU (Linux)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
33% |
48% |
62% |
| 1GB |
|
11% |
21% |
|
Table 6: percentage performance improvement with increased memory - 2CPUs (Linux)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
53% |
102% |
125% |
| 1GB |
|
32% |
47% |
|
DBMS SUNUCU TESTİ
Mindcraft, DBMS testini yürütmek için OSDB (Açık Kaynak Veritabanı Kıyaslaması) test takımı kullanmıştır. OSDB, ilişkisel veritabanları sistemleri için ANSI SQL Standart Ölçeklenebilir ve Taşınabilir (AS3AP) kıyaslamasına dayanmaktadır. Çok çeşitli veritabanı yönetim sistemleri (DBMS’ler) için hem tek kullanıcılı hem de çok kullanıcılı testler uygular. Tek kullanıcılı testler veritabanı yükleme ve indeks oluşturma işlevlerine odaklanır. Ayrıca, temel sorgulama ve erişim yöntemi performansını ölçerler. DBMS testinin sonuçları aşağıda verilmiştir.
Tablo 7: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 1 CPU (Windows 2002 Advanced Server)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
9% |
837% |
1458% |
| 1GB |
|
762% |
1334% |
|
Tablo 8: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 2 CPU (Windows 2002 Advanced Server)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
24% |
1510% |
1559% |
| 1GB |
|
1202% |
1241% |
|
|
Tablo 9: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 1 CPU (Sun Solaris)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
2GB |
4GB |
| 1GB |
376% |
439% |
| 2GB |
|
439% |
|
Tablo 10: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 2 CPU (Sun Solaris)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
2GB |
4GB |
| 1GB |
775% |
1010% |
| 2GB |
|
27% |
|
|
Tablo 11: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 1 CPU (Linux)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
50% |
981% |
1243% |
| 1GB |
|
620% |
795% |
|
Tablo 12: arttırılan bellekle performans artış yüzdesi – 2 CPU (Linux)
| |
Belleği arttır |
| Temel bellek boyutu |
1GB |
2GB |
4GB |
| 512MB |
52% |
1357% |
1477% |
| 1GB |
|
858% |
937% |
|
SONUÇ: DAHA FAZLA BELLEK DAHA İYİ PERFORMANSA EŞİTTİR.
Mindcraft’ın araştırması Web ve DBMS sunucularının performansına odaklanmıştır, çünkü bu alanların her ikisindeki uygulama yanıt süreleri son kullanıcı için en fazla görünür olanlar arasındadır. Hiç kimse yavaş bir web sunucusuyla ve veritabanı uygulamalarını kapsandığı şekilde çalışmak istemez. Kıyaslama sonuçları daha fazla kullanılabilir belleğin olmasının, yavaş uygulama yanıt sürelerine yol açan nispeten düşük disk erişimlerinin frekansını gidererek veya azaltarak İşletim Sistemi ve DBMS’in ana bellekte daha fazla veri tutmasını sağlar.
|
|