Windows ve macOS'ta SSD'nizi Biçimlendirme

SSD'yi biçimlendirmek biraz zor gelebilir, ancak bu işlem göründüğünden çok daha basittir. İster yeni bir sürücü kuruyor, isterse sorunlu bir sürücüde sorunları gideriyor veya sisteminizi ilk haline getirmek istiyor olun, SSD'yi ne zaman ve nasıl biçimlendireceğinizi bilmek gerçekten kullanışlı bir beceridir.

Bu yazıda, SSD'nin nasıl güvenle biçimlendirileceğini ve bu süreçte doğru ayarların nasıl seçilebileceğini inceleyeceğiz. Bölümleme tablolarının nasıl çalıştığını, MBR ve GPT arasındaki farkları ve en çok kullanma olasılığınız olan dosya sistemlerini ele alacağız. Buradan, Windows 11 ve macOS'ta bir SSD'yi biçimlendirme adımlarına ve sürücünüzde zaten Windows yüklüyse yapmanız gerekenlere bakacağız.

Başlamadan önce bir not: Sürücüdeki önemli olan her şeyi kaydettiğinizden emin olun. Biçimlendirme, mevcut tüm verileri silebilir. Dolayısıyla biraz zaman ayırıp her şeyi yedeklemek işe yarayacaktır.

SSD'lerde biçimlendirme ve güvenli silme

Adımlara geçmeden önce, biçimlendirmenin neler yapabileceğini ve yapamayacağını anlamak önemlidir.

SSD'yi biçimlendirmek, dosya sistemini kaldırır ve sürücünün boş görünmesini sağlar, ancak verileri tamamen silmez. Orijinal verilerin çoğu hala sürücüde yer alır ve bazen özel yazılımlar kullanılarak kurtarılabilir. Dolayısıyla, sürücü sizde kalacaksa, örneğin Windows'u yeniden yüklüyorsanız veya başka bir cihazda yeniden kullanacaksanız, genellikle biçimlendirme yeterlidir.

Ancak SSD başka birine verilecekse, bunun yerine güvenli silmeyi tercih edebilirsiniz. Bu yöntem, sürücüyü tamamen siler ve kişisel bilgileriniz için daha iyi koruma sağlar. Güvenli silme, sürücüyü daha derin bir düzeyde sıfırlar ve depolanan bilgileri çok daha kapsamlı bir şekilde siler. Böylece verilerin kurtarılmasını müthiş zor veya fiilen imkansız hale getirir. Gizlilik önemli olduğunda veya sürücüde hassas bilgiler kaydettiyseniz önerilen yaklaşım budur. Ayrıca, güvenli silme işlemi sürücüyü "kutusundan ilk çıktığı" durumuna geri döndürür.

Kısacası, biçimlendirme günlük kurulum veya sıfırlamalar için hızlıdır ve idealken, güvenli silme, sürücüyü başka birine vereceksiniz veya veri gizliliği önemli olduğunda daha güvenli bir seçenektir.

SSD'nizi biçimlendirmeye hazırlama

Ayarları değiştirmeye veya menülerde gezinmeye başlamadan önce, SSD'nizi hazırlamak için biraz vakit ayırmanız faydalı olacaktır. Biraz hazırlık, biçimlendirme sürecini sorunsuz ve stressiz hale getirmek açısından büyük öneme sahiptir.

Önce verilerinizi yedekleyin! Sürücüyü biçimlendirmeden önce ister harici bir sürücüye veya buluta olsun, tüm önemli verilerin yedeklendiğinden emin olun.

Ardından, sisteminize SSD'nizin doğru şekilde bağlandığından ve sisteminizde göründüğünden emin olun. Sürücünüz dahili 2,5"lik bir sürücü ise, kabloların sıkıca takılı olduğunu kontrol edin. Harici bir SSD veya bir muhafaza ise, hemen görünmüyorsa bir hub üzerinden değil, doğrudan bilgisayarınıza takmayı deneyin.

Son olarak, SSD'nizin biçimlendirme işleminden sonra uzun süre performansını koruyabilmesi için, destekleyen bir işletim sisteminde TRIM özelliğinin etkinleştirildiğinden emin olmak iyi bir fikirdir.

Bölümleme tablosu şemaları (MBR ve GPT)

SSD'yi kurarken veya biçimlendirirken, bilgisayarınız genellikle MBR veya GPT olmak üzere bir bölümleme tablosu seçmenizi isteyebilir. Bu tablolar, bilgisayarınıza depolama alanının işletim sistemi tarafından nasıl düzenlendiğini ve erişildiğini gösterir.

MBR (Master Boot Record, Ana Boot Kaydı), sürücü boyutu (2TB'a kadar) ve en fazla dört birincil bölüm ile sınırlı olan eski bir bölüm tablosu şemasıdır. GPT (GUID Partition Table), çok daha büyük sürücüleri ve daha fazla sayıda bölümü destekleyen modern bir standarttır.

Hemen hemen tüm modern SSD'ler ve güncel bilgisayarlar için GPT önerilen seçimdir. Sisteminizde bu seçenek varsayılan olarak seçili olabilir. Çok eski donanımlar veya belirli eski sistem kurulumlarla çalışmıyorsanız, GPT en uygun seçenektir.

SSD dosya sistemi seçenekleri

SSD'nizde bir bölümleme tablosu oluşturulduktan sonra, bir sonra vermeniz gereken karar dosya sistemini seçmektir. Bu, işletim sisteminizin dosyaları depolamak ve düzenlemek için kullandığı biçimdir. Seçiminiz, temelde sürücüyü hangi cihazlarda kullanmayı planladığınıza bağlıdır.

• FAT32: Windows, macOS, Linux, oyun konsolları ve USB bağlantı noktasına sahip çoğu cihazda yüksek uyumluluk sağlayan eski bir dosya sistemi. Ancak, modern özelliklere sahip değildir ve 4GB'lık katı bir dosya boyutu sınırlaması vardır. Bu da onu günümüzün daha büyük dosyaları için pek pratik olmamasına yol açar ve SSD'ler veya günlük kullanım için ideal değildir.
• exFAT: 4GB dosya boyutu sınırı olmayan ve çoğu Windows ve Mac işletim sistemiyle uyumlu bir seçenek. Ancak eski işletim sistemleri exFAT dosya sistemine sahip sürücülere düzgün yazma ve okuma yapabilmesi için güncelleme gerektirebilir.
• NTFS: Microsoft Windows kurulumu sırasında varsayılan olarak kullanılan bir biçim. Çok daha büyük maksimum dosya boyutuna sahiptir ancak macOS'ta sadece okunabilir (üçüncü taraf bir NTFS okuma/yazma uygulaması yüklemediyseniz).
• APFS: macOS 10.13'ten itibaren macOS için SSD'ler için özel olarak optimize edilmiş tasarım dosya sistemi. Mükemmel performans, güçlü şifreleme seçenekleri ve verimli alan yönetimi olanakları sunar. Sürücü yalnızca macOS ile kullanılacaksa APFS'yi seçin. Bunun nedeni Windows'un üçüncü taraf bir yazılım olmadan APFS'de okuma veya yazma yapamamasıdır.

SSD'nizden en iyi performansı elde etmek için, genellikle işletim sisteminizin kendi tasarım dosya sistemini kullanmak en iyisidir. Hangi biçimi seçeceğinizden emin değilseniz, şu basit kuralı izleyin: Sürücü yalnızca Windows içinse, NTFS en iyi seçimdir; yalnızca macOS içinse, APFS'yi seçin; sürücünün her iki sistemde de çalışması gerekiyorsa, exFAT en esnek seçenektir.

SSD'nizi Windows'ta biçimlendirme

Hem Windows 10 hem de Windows 11, SSD'yi biçimlendirmek için çeşitli yöntemler sunar ve adımlar hemen hemen aynıdır. En hızlı yöntem, USB flash sürücüyü biçimlendirmeye benzer şekilde Dosya Gezgini'ni kullanmaktır. Bu yöntem, harici SSD'leri veya zaten bir bölümlemeye sahip olan ikincil sürücüleri hızlı bir şekilde biçimlendirmek için idealdir. Hızlı Biçimlendirme kullanmak sürücüyü gereksiz yıpratmadığından, buradaki önerilen seçim de budur.

İkinci yöntem, Disk Yönetimi aracını kullanmaktır. Bu yöntem, bölümlemeler ve dosya sistemi ayarları üzerinde tam kontrol sahibi olmak istiyorsanız önerilen yaklaşımdır ve yeni veya bölümlenmemiş SSD'leri biçimlendirmek için gereklidir. Her iki yönteminde uygulanması kolaydır. Seçeceğiniz yöntem sadece ihtiyaçlarınıza bağlıdır.

Dosya gezgini ile SSD'nizi hızlı biçimlendirme

1. Harici bir SSD'yi biçimlendiriyorsanız, önce sürücüyü bir USB bağlantı noktasına takın.
2. Dosya Gezgini'ni açın ve sol bölmeden "Bu Bilgisayar"ı tıklayın.
3. "Aygıtlar ve sürücüler" bölümünde, SSD birimini sağ tıklayın ve Biçimlendir'i seçin.
4. "Dosya sistemi" aşağı açılır menüsünde tercih ettiğiniz öğeyi (NTFS veya exFAT) seçin.
5. "Birim etiketi" alanında Dosya Gezgini'nde görünecek bellek adını onaylayın.
6. "Biçimlendirme seçenekleri" kısmında Hızlı biçimlendirme'yi seçin.
7. Başlat düğmesini tıklatın.
8. Evet düğmesini tıklatın.

Biçimlendirme işlemi tamamlandığında SSD sürücü belgeleri, resimleri, videoları ve diğer dosyaları saklamaya hazır olacaktır.

Disk Yönetimi ile SSD'yi biçimlendirme

Bu yöntem, ister sisteminizin içinde olsun ister harici SSD sürücü olarak takılı olsun, tüm ikincil SSD'ler için geçerlidir.

1. Başlat düğmesine sağ tıklayın ve Disk Yönetimi'ni seçin. Sürücüler listesinde SSD'nizi bulun.
2. Kaldırmak istediğiniz bölümler zaten varsa, her birini sağ tıklayın ve "Birimi Sil"i seçin.
3. Şimdi Ayrılmamış alan göreceksiniz. Sağ tıklayın ve Yeni Basit Birim'i seçin.
4. Kurulum sihirbazında verilenleri yapın:
   
   • Birim boyutunu seçin (SSD'nin tamamını kullanmak için varsayılan ayarı bırakabilirsiniz).
   • Bir sürücü harfi atayın (Windows bir harf önerecektir veya kendiniz bir harf seçebilirsiniz).
   • Sürücüye ad verin (Birim Etiketi); SSD'nin adını burada belirlersiniz.
   • Dosya sisteminizi seçin (NTFS veya exFAT).
   • Sorulursa GPT'yi seçin (modern sistemler için önerilir).
5. Bitir'i tıklayın. Windows sürücüyü biçimlendirip kullanıma hazır hale getirecektir.

Windows yüklü bir SSD'yi biçimlendirme

Biçimlendirmek istediğiniz SSD'de Windows yüklüyse, sistem bu sürücü üzerinden çalışırken disk biçimlendirilemez. Biçimlendirmek için başka bir sürücüden önyükleme yapmanız veya Windows kurulum medyasını kullanmanız gerekir.

1. Devam etmeden önce önemli verilerinizi yedekleyin.
2. Bir Windows kurulum medyası sürücüsü oluşturun ve bunu bilgisayarınıza takılı tutun.
3. Bilgisayarı yeniden başlatın ve kurulum medyası sürücüsünden açılış yapın (anakartınıza bağlı olarak F12, F10 veya Esc tuşuna basmanız gerekebilir).
4. Yükleyici açıldıktan sonra, dilinizi seçin ve Şimdi Yükle'yi tıklayın.
5. Windows'u nereye yüklemek istediğiniz sorulduğunda, SSD'nizdeki bölümleri göreceksiniz.
6. SSD'deki her bir bölümü seçin ve "Sil"i tıklayın. (Bu, mevcut Windows kurulumunu ve tüm dosyaları siler.)
7. Şimdi ayrılmamış alan göreceksiniz. Seçin ve İleri'ye tıklayın. (Windows, otomatik olarak gerekli GPT bölümlerini oluşturacaktır.)
8. Yükleme işlemine devam edin.

Windows yüklü bir sürücüyü biçimlendirmek, işletim sistemini ve SSD'deki tüm verileri tamamen siler.

macOS'ta SSD'yi biçimlendirme

macOS, Disk Utility (Disk Yardımcı Programı) ile biçimlendirmeyi kolaylaştırır. Bu adımlar hem dahili hem de harici SSD'ler için geçerlidir.

1. Finder'ı açın ve Disk Utility'ye gidin (Applications (Uygulamalar) → Utilities (Yardımcı Programlar) → Disk Utility (Disk Yardımcı Programı).
2. Sol yan çubuktaki listeden SSD'nizi seçin.
3. Pencerenin en üstünde Erase'i (Sil) seçin.
4. Sürücü için bir Ad girin.
5. İstediğiniz Biçimi seçin (macOS için APFS veya birden fazla platformda kullanım için exFAT).
6. Biçimlendirmeye başlamak için Sil'i tıklayın.

İşlem tamamlandığında, SSD'niz kullanıma hazırdır. macOS'un kurulu olduğu SSD'yi silmeye çalışıyorsanız, Mac'inizi Recovery Mode'da (Kurtarma Modu) yeniden başlatın, buradan Disk Utility'yi (Disk Yardımcı Programı) açın ve aynı adımları izleyin.

SSD'niz kullanıma hazırdır!

SSD'yi biçimlendirmek, sisteminizi ilk haline getirmenin veya yeni bir sürücüyü kullanıma hazırlamanın harika bir yoldur. Artık bunu güvenle yapmak için ihtiyacınız olan her şeye sahipsiniz. GPT ile MBR'yi anlamak, doğru dosya sistemini seçmek ve Windows veya macOS için adımları takip etmek, SSD'nizin tam olarak istediğiniz şekilde hazırlanmasını sağlar.

Son olarak, Kingston SSD Manager ile Windows'ta Kingston SSD'nizin sağlığını izlediğinizden emin olun. Performansı izlemenin, sürücünün durumunu takip etmenin ve önemli güncellemeleri uygulamanın kolay bir yoldur. SSD'nizin hızlı, güvenilir ve her türlü göreve hazır durumda olmasına yardımcı olur.