PC’nizde ya da Mac’inizde Ebeveyn Kontrollerinin Ayarlanması

Dijital çağda ebeveynlik yapmak eskisine göre çok daha zor. Günümüzde ebeveynlerin çocuklarını hem gerçek hem de çevrimiçi dünyada tehlikelere koruması gerekiyor. İnternetin birçok avantajı olsa da sınırsız içerik ve kolay erişilebilirlik çocukların uygunsuz içeriklere, siber zorbalığa ve kötü amaçlı internet sitelerine maruz kalma olasılığı yüksektir.

Ebeveynler için çocuğunuzu internetin tehlikelerinden korumak göz korkutucu ve yorucu bir iş gibi görünebilir ve dijital özgürlükle sınırlar arasında doğru bir denge yakalamak zor olabilir. Neyse ki, günümüzde çoğu PC ve Mac bilgisayarda yerleşik ebeveyn kontrolleri ayarları bulunuyor. Bu sayede, çocukların internette güvenliğini sağlamak ve ebeveynlerin hangi sınırlamaları ve kısıtlamaları uygulamak istediklerini belirlemeleri için her zaman ayrı bir ebeveyn kontrolü yazılımına ihtiyaç duyulmamaktadır.

Windows 11’deki Microsoft Family Safety ve macOS’taki Screen Time gibi yerleşik araçlar sayesinde ebeveynler, ekran süresini yönetebilir, uygunsuz içerikleri engelleyebilir ve çocuklarının faaliyetlerini izleyebilir.

Bilgisayarınızda ebeveyn kontrollerini ayarlamak, zorlu bir iş değildir. Burada verilen adım adım kılavuzumuzda verilenleri uygulayın.

Ebeveyn kontrolleri, çocuğunuzun çevrimiçi güvenliği açısından neler yapabilir (ve neleri yapamaz)?

PC’nize ya da Mac’inize ebeveyn kontrolleri eklemek, çocuklarınızın belirli internet sitelerine erişme riskini azaltmanıza yardımcı olur ve onların internetteki etkinliklerini izlemenizi sağlar. Ebeveyn kontrolleri aynı zamanda çocukların her gün bilgisayar başında ne kadar zaman harcayabileceğini de sınırlandırmanıza olanak tanır.

Uygulama kullanımı ve para harcama gibi başka sınırlamalar da eklenebilir. Bu ebeveyn kontrollerinin uygulanması, çocukların sadece yaşlarına uygun içerikleri görebileceğinden ve internette güvenli kalmasını sağladığından ebeveynlere iç rahatlığı sunar.

Ancak, ebeveyn kontrolleri, çevrimiçi güvenlik, gizlilik ve sorumlu internet kullanımı konularında düzenli olarak yapılan konuşmaların yerini almamalıdır. Bu ayarlar, uygunsuz içeriğe maruz kalma riskini azaltmaya yardımcı olsa da her türlü çevrimiçi riski önleyemez.

Çocuklar, mesajlaşma uygulamaları, paylaşımlı cihazlar veya kısıtlama uygulanmayan hesaplar aracılığıyla hâlâ zararlı içeriklerle karşı karşıya kalabilirler. Sınırlamaların zaman içinde uygun ve etkili kalması ebeveyn kontrolü ayarlarını düzenli olarak gözden geçirmek ve güncellemek de önemlidir.

Eski bir masaüstü bilgisayarı veya dizüstü bilgisayarı nasıl yeniden kullanmaya başlayıp ebeveyn kontrolleri için hazırlayabilirsiniz?

Ebeveyn kontrollerini ayarlamadan önce çocuğunuza vereceğiniz bilgisayarı kontrol etmenizde fayda var. Eğer yeni bir cihazsa, doğrudan kullanıcı hesapları oluşturmaya ve kontrolleri uygulamaya geçebilirsiniz.

Ancak, evde kullanılmayan eski bir dizüstü bilgisayarınız varsa, bunu çocuğunuzun ilk bilgisayarı olarak kullanmak akıllıca bir seçenek olabilir. Bu durum, tasarruf sağlar, elektronik atıkları azaltır ve sıfır bir cihaza gerek duymadan küçük çocukları teknolojiyle tanıştırmanın basit ve düşük riskli bir yolunu sunar.

Eski bir dizüstü bilgisayar kullanacaksınız, önce onu sıfırlamak veya içindeki verileri temizlemek iyi bir fikir olabilir. Bu işlem, eski hesapları, dosyaları ve ayarları silerek size temiz ve güvenli bir başlangıç noktası sağlar. Bu şekilde yapabilirsiniz:

1. Cihazın iyi çalışır durumda olduğunu kontrol edin
   Cihazı yeniden kullanmadan önce, arızalı pil veya anakart gibi ciddi donanım sorunları olmadığından emin olun.
2. Önemli dosyaları yedekleyin
   Eski dizüstü bilgisayarlarda genellikle kişisel belgeler, fotoğraflar veya kaydedilmiş veriler bulunur. Bu nedenle, herhangi bir değişiklik yapmadan önce saklamak istediğiniz tüm verileri başka bir bilgisayara veya harici depolama cihazına aktarın.
3. Tüm kişisel verilerin güvenli bir şekilde silindiğinden emin olun
   Sıfırlama işlemine başlamadan önce, dizüstü bilgisayarda hiçbir hassas veri kalmaması için sürücüyü güvenli bir şekilde silmek önemlidir. Bu durum, özellikle cihaz başka birine veriliyorsa, ekstra bir koruma sağlar.
4. Dizüstü bilgisayarı fabrika ayarlarına sıfırlayın
   Bu işlem, eski hesapları, dosyaları ve gereksiz programları silerek size yepyeni bir kurulum sunar ve kişisel bilgilerinize artık erişilememesini sağlar.
5. Gerekirse performansı artırın
   Dizüstü bilgisayarınız yavaş çalışıyorsa, daha iyi çalışmasını sağlamak için depolama alanını veya belleği artırmak gibi basit yükseltmeler yapmayı değerlendirebilirsiniz.

Cihaz sıfırlanıp hazır hale geldiğinde, bir çocuk hesabı oluşturmak ve hesabın güvenli ve onun kullanımına uygun olmasını sağlamak için ebeveyn kontrollerini etkinleştirmek üzere aşağıdaki adımları uygulamaya başlayabilirsiniz.

Windows 11'de ebeveyn denetimleri nasıl ayarlanır?

Bir Windows bilgisayarda ebeveyn kontrollerini kurmak için en etkili dahili seçenek, Windows 11’de Microsoft’un Family Safety özelliğidir. Bu araç, ekran süresine sınırlar koyarak, web içeriklerini filtreleyerek ve uygulamalar ile internette gezinme faaliyetlerini izleyerek çocuğunuzun cihazı nasıl kullandığını yönetmenize olanak tanır.

Microsoft Family Safety, aile üyelerini Microsoft hesapları aracılığıyla birbirine bağlayarak çalışır ve size her çocuğun ayarlarını yönetebileceğiniz merkezi bir platform sunar. Ayarlamalar tamamlandığında kontrolleri her çocuğun yaşına ve kendi tercihlerinize göre özelleştirebilir, böylece onlar için daha güvenli ve dengeli bir çevrimiçi deneyim oluşturabilirsiniz.

Microsoft Family Safety’yi Kullanmak

Başlamak için bir Windows 11 bilgisayarı kullanarak Microsoft aile grubunuza bir çocuk eklemeniz ve ardından çevrimiçi Family Safety kontrol panelinden onun ayarlarını yönetmeniz gerekir. Bir çocuk hesabını aşağıdaki gibi oluşturabilirsiniz:

1. Windows 11 PC’de Ayarlar’ı açın.
2. Hesaplar’a gidin.
3. Aile’ye (veya Aile ve diğer kullanıcılar) gidin.
4. Birisini ekle’yi seçin.
5. Ardından Çocuk’u seçin.
6. Çocuğun Microsoft hesabı e-posta adresini girin veya henüz bir hesabı yoksa çocuk için Yeni oluştur’u seçin.
7. Ekrandaki adımları izleyerek davet gönderin ve çocuğu aile grubunuza ekleyin.
8. Çocuğun hesabı eklendiğinde bir web tarayıcı açın ve https://family.microsoft.com adresine gidip oturum açın.
9. Ayarlarını yönetmeye başlamak için çocuğun profilini seçin.

Her şey ayarlandıktan sonra, ekran süresi, web ve uygulama kısıtlamaları ile etkinlik raporları gibi temel özellikleri kontrol edebilirsiniz.

Ekran süresi sınırlamaları:
Ekran süresi sınırlamaları, çocuğunuzun Windows cihazını her gün ne kadar süreyle kullanabileceğini kontrol etmenizi sağlar. Bu sayede çocuklar için sağlıklı ekran süresi denetimleri uygulamaya koymanın etkili bir yoludur. Günlük limitler belirleyebilir, hafta içi ve hafta sonu için programları özelleştirebilir ve cihazın kullanılamayacağı kapalı süreler ayarlayabilirsiniz. Bu ayarlar, her bir cihaz için ayrı ayrı veya çocuğun hesabına bağlı birden fazla cihaz genelinde yönetilebilir.

Web ve uygulama kısıtlamaları:
Web ve uygulama kısıtlamaları, çocuğunuzun çevrimiçi ve cihazında nelere erişebileceğini yönetmenizi sağlar. Belirli web sitelerini engelleyebilir, yalnızca onaylanmış web sitelerine erişime izin verebilir ve uygulamaları/oyunları yaş derecelendirmelerine göre kısıtlayabilirsiniz. Bu durum, çocukların yalnızca yaşlarına uygun içeriklerle etkileşim kurmalarını sağlamaya yardımcı olur.

Etkinlik raporları:
Etkinlik raporları, çocuğunuzun cihazını nasıl kullandığının özetini sunar. Bu özet, ziyaret edilen web siteleri, kullanılan uygulamalar/oyunlar ve ekran süresi gibi bilgileri içerir. Bu raporlar çevrimiçi olarak görüntülenebilir ve istenmesi halinde size düzenli olarak gönderilebilir. Bu durum, bilgi sahibi kalmanıza ve gerektiğinde ayarları değiştirmenize yardımcı olacak, dolayısıyla zaman içinde çocuğunuzun çevrimiçi etkinliklerini takip etmenizi kolaylaştıracaktır.

Windows ebeveyn kontrolleri için ipuçları

Bir Windows bilgisayarda ebeveyn kontrollerini kurduktan sonra, bunların etkili bir şekilde çalıştığından emin olmak için yapabileceğiniz birkaç ek adım vardır.

Edge’ın filtrelemesini düzgün kullanın
Microsoft Family Safety web filtreleme özelliği, en iyi Microsoft Edge tarayıcısı üzerinde çalışır. İçerik filtrelerinin doğru şekilde çalıştığından emin olmak için çocuklarınızın asıl internet tarayıcı olarak Edge’i kullandıklarından ve SafeSearch’ün de etkinleştirildiğinden emin olun. Bu durum, uygun olmayan web sitelerini ve arama sonuçlarını daha etkili bir şekilde engellemeye yardımcı olur.

Diğer internet tarayıcıları kilitleyin
Chrome veya Firefox gibi başka internet tarayıcılar yüklüyse, çocuklar belirli web kısıtlamalarını atlatabilir. Ebeveyn denetimlerinin tutarlılığını korumak için, uygulama kısıtlamaları üzerinden diğer internet tarayıcılara erişimi sınırlamayı değerlendirebilirsiniz.

İndirmeleri ve uygulama yüklemelerini kısıtlayın
Çocuklar, ebeveyn kontrollerini atlatmak için yeni uygulamalar veya yazılımlar indirmeye çalışabilirler. Microsoft Family Safety’deki uygulama ve içerik kısıtlamalarını kullanarak izinsiz indirmeleri engelleyin ve yüklemeleri yaş derecelendirmelerine göre sınırlayın. Bu durum çocuğun, yalnızca onaylanmış uygulamalara ve oyunlara erişilebilmesini sağlamaya yardımcı olur.

macOS'ta ebeveyn kontrollerinin kurulması

Mac’te ebeveyn kontrollerini kurmak için macOS Catalina ve sonraki sürümlerde bulunan Apple’ın yerleşik Screen Time (Ekran Süresi) özelliğini kullanabilirsiniz. Bu araç, çocukların Mac'i nasıl kullandıklarını ve çevrimiçi içeriğe nasıl eriştiklerini yönetmenizi sağlar. Apple’ın Screen Time (Ekran Süresi) ayarlarını kullanarak uygulama kullanımı için kısıtlamalar oluşturabilir, ekran süresini sınırlayabilir, web sitelerini filtreleyebilir, satın almaları ve indirmeleri yönetebilirsiniz.

Screen Time (Ekran Süresi) Family Sharing (Aile Paylaşımı) ile birlikte çalışır. Bu özellik aile üyelerini Apple hesapları üzerinden birbirine bağlamanıza ve her bir çocuğun ayarlarını tek bir yerden yönetmenize olanak tanır. Ayarlamalar tamamlandığında kontrolleri çocuğunuzun yaşına ve kendi tercihlerinize göre özelleştirebilir, böylece Apple cihazlarda onlar için daha güvenli ve dengeli bir çevrimiçi deneyim oluşturabilirsiniz.

macOS’ta Apple Screen Time’ı (Ekran Süresi) kullanmak

Bir Mac’te ebeveyn kontrollerini ayarlayabilmeniz için önce bir Çocuk Hesabı oluşturmanız, ardından Screen Time’ı (Ekran Süresi) açmanız gerekir. Bu durum, çocuğunuzun cihazını nasıl kullandığını yönetmek için gerekli tüm araçlara erişmenizi sağlar. Aşağıdaki gibi ayarlayabilirsiniz:

1. Apple menüsünden System Settings’i (Sistem Ayarları) açın.
2. Adınızsa (Apple ID) tıklayın. Ardından Family Sharing’i (Aile Paylaşımı) seçin.
3. Add Member (Üye Ekle) ve Create Child Account’u (Çocuk Hesabı Oluştur) seçin.
4. Çocuğun adını ve doğum tarihini girin. Ardından onun için bir Apple Hesabı oluşturun veya mevcut bir hesaba bağlayın.
5. Ekrandaki adımları izleyerek bir parola belirleyin ve hesap bilgilerinizi yapılandırın.
6. Oluşturulduktan sonra çocuk hesabı otomatik olarak yönetilmek üzere hazır şekilde Family settings’de (Aile ayarları) görünecektir.

Bir hesap oluşturduktan sonra System Settings > Screen Time’a (Sistem Ayarları > Ekran Süresi) gidin ve Screen Time’ı (Ekran Süresi) açık duruma getirin. Yönetmek istediğiniz çocuk hesabını seçin, ardından Turn On App & Website Activity (Uygulama ve Web Sitesi Etkinliğini Etkinleştir) seçeneğine tıklayarak Screen Time (Ekran Süresi) özelliklerini etkinleştirin. Bu özellik etkinleştirildiğinde, ebeveynler ekran kullanımını izlemek, uygulama kısıtlamaları belirlemek, kapalı kalınacak süreleri planlamak ve çocuk hesabına ait etkinlik raporlarını incelemek için çeşitli araçlara erişebilirler.

İçerik ve gizlilik kısıtlamaları:
İçerik ve gizlilik kısıtlamaları, çocuğunuzun Mac’inde nelere erişebileceğini kontrol etmenizi sağlar. Screen Time (Ekran Süresi) içinde uygunsuz web sitelerini engelleyebilir, uygulamalar ve medya içeriklerindeki müstehcen içerikleri kısıtlayabilir, uygulama indirmelerini yaş derecelendirmesine göre sınırlayabilir ve sistem veya gizlilik ayarlarında değişiklik yapılmasını engelleyebilirsiniz. Screen Time (Ekran Süresi) penceresinden Content & Privacy (İçerik ve Gizlilik) öğesini seçin, etkinleştirin ve ayarları tercihlerinize göre düzenleyin.

Uygulama sınırlamaları ve kapalı süreler:
Uygulama sınırlamaları ve kapalı süreler, çocuğunuzun cihazında ne kadar zaman geçirdiğini kontrol etmenize yardımcı olur. Screen Time (Ekran Süresi) özelliğinde, belirli uygulamalar veya kategoriler için günlük sınırlar belirleyebilir ve yalnızca onaylanmış uygulamaların kullanılabildiği kapalı süreleri planlayabilirsiniz. Bu durum, cihaz kullanımıyla çevrimdışı zamanı dengeleyerek daha sağlıklı ekran alışkanlıkları geliştirilmesine yardımcı olur. Screen Time (Ekran Süresi) penceresinde kullanım kısıtlamaları belirlemek için App Limits’i (Uygulama Limitleri) açın veya cihazın hangi zamanlarda kullanılabileceğini belirlemek için Downtime’ı (Kapalı Süre) seçin.

Etkinlik raporları:
Screen Time (Ekran Süresi) özelliği, çocuğunuzun uygulama kullanımı, ekran süresi ve ziyaret edilen web siteleri dahil cihazını nasıl kullandığını gösteren etkinlik raporları da sağlar. Bu bilgiler, bilgi sahibi kalmanıza ve gerektiğinde ayarları değiştirmenize yardımcı olur. Bu bilgileri çocuğunuzun hesabını seçerek doğrudan Screen Time (Ekran Süresi) kontrol panelinden görüntüleyebilirsiniz.

Mac’te ebeveyn kontrollerini uzaktan yönetme

Mac’teki ebeveyn kontrolleri, ebeveynin Apple Hesabıyla giriş yapılmış bir iPhone, iPad veya Mac gibi başka bir Apple cihazı kullanılarak uzaktan yönetilebilir. Bu durum, çocuğunuzun cihazına doğrudan erişmenize gerek kalmadan ayarları güncellemenize ve etkinlikleri takip etmenize olanak tanır.

Family Sharing (Aile paylaşımı):
Family Sharing (Aile Paylaşımı), Apple’ın aile üyelerini farklı cihazlar arasında birbirine bağlamak için kullandığı sistemdir. Çocuğunuzun hesabı aile grubuna dahil olduğunda, kendi cihazınızdan çocuğunuzun Screen Time (Ekran Süresi) ayarlarını yöneterek sınırları ayarlamak, etkinlik raporlarını görüntülemek gibi birçok işlemi yapabilirsiniz. Değişiklikler, çocuğun Mac’inde internet üzerinden otomatik olarak güncellendiğinden bilgisayara fiziksel erişim gerekmez. Çocuğunuzu aile grubuna eklemek için System Settings’i (Sistem Ayarları) açın, Family’yi (Aile) seçin ve Add Member’ı (Üye Ekle) seçin. Buradan, çocuğunuzun mevcut Apple Hesabını ekleyebilir ya da ekrandaki talimatları izleyerek kurulumu tamamlayabilirsiniz.

Cihazlar arası senkronizasyon:
Cihazlar arası senkronizasyon, çocuğun Apple Hesabı ve iCloud aracılığıyla çalışır. Screen Time (Ekran Süresi) etkinleştirildiğinde, Apple bu kısıtlamaları Mac, iPhone ve iPad dahil olmak üzere oturum açılmış tüm cihazlara otomatik olarak uygular. Bu durum, çocuk hangi cihazı kullanırsa kullansın, uygulama sınırlamaları, kapalı süresi programları ve içerik kısıtlamalarının tutarlı kalmasını sağlar.

Mac ebeveyn kontrolleri için ipuçları

Mac'te ebeveyn kontrollerini kurduktan sonra, her şeyin istendiği gibi çalıştığından emin olmanıza yardımcı olabilecek birkaç ek adım vardır.

Screen Time (Ekran Süresi) özelliğini bir parolayla kullanın
Screen Time (Ekran Süresi) ayarları, korumalı olmadığında değiştirilebilir veya devre dışı bırakılabilir. Çocuğunuzun kısıtlamaları değiştirmesini önlemek için çocuğunuzun bilmediği bir Screen Time (Ekran Süresi) parolası belirlediğinizden emin olun.

Diğer internet tarayıcıları ve uygulamaları sınırlayın
Çocuklar, kısıtlamaları atlatmak için farklı internet tarayıcılar veya uygulamalar kullanmaya çalışabilirler. Screen Time (Ekran Süresi) ayarlarını kullanarak uygulama kullanımını kısıtlayın ve yalnızca onaylanmış uygulamalara ve internet tarayıcılara erişim izni verilmesini sağlayın.

Uygulama indirmelerini ve satın almaları denetleyin
Çocuklar, izin almadan yeni uygulamaları indirmeye veya satın almalar yapmaya çalışabilirler. Yaş sınıflandırmasına göre uygulama yüklemelerini sınırlamak için içerik ve gizlilik kısıtlamalarını etkinleştirin ve Family Sharing (Aile Paylaşımı) aracılığıyla satın alma onaylarını açın.

Cihazları güncel ve senkronize tutun
Çocuğunuzun hesabına bağlı tüm cihazların güncel olduğundan ve aynı Apple Hesabı ile oturum açıldığından emin olun. Bu durum, Ekran Süresi ayarlarının ve kısıtlamalarının tüm cihazlarda tutarlı bir şekilde uygulanmasını sağlar.